Poëzie in de klas: 5 creatieve lesideeën

31 januari 2024

De jaarlijkse Poëzieweek zit er weer op. Maar ook na deze week is het leuk en leerzaam om poëzie in terug te laten komen in de klas. En dat kan niet alleen bij de talen, maar ook bij andere vakken! We zetten 5 leuke en creatieve poëzie-opdrachten op een rij, die jij in je les kunt verwerken!

Je ziet een lege pagina, waarop een vulpen ligt.

1. Laat leerlingen een gedicht schrijven

Dit is natuurlijk een voor de hand liggend idee, maar daarom niet minder leuk. Laat je leerlingen een gedicht schrijven!

Hierbij kun je bepaalde richtlijnen geven voor het gedicht:

  • Laat je leerlingen schrijven over een specifiek onderwerp. Bijvoorbeeld het onderwerp van Poëzieweek 2024, “Thuis”, of een onderwerp dat aansluit op iets wat in de klas behandeld is.
  • Laat de leerlingen een bepaald rijmschema (zoals ABAB) aanhouden.
  • Een gedicht kan natuurlijk individueel geschreven worden, maar je kunt er ook een groepsopdracht van maken. Maak er bijvoorbeeld een doorgeef-gedicht van: elke leerling maakt een eerste alinea en geeft het gedicht door aan de volgende in diens groep. De eerste persoon zet dus de toon voor het onderwerp en de structuur van het gedicht en de rest laat zich daardoor inspireren.
  • Rijmende en ritmische teksten onthouden we makkelijker dan schoolboekteksten. Laat leerlingen een gedicht schrijven dat dient als geheugensteuntje voor bepaalde lesstof. Een ezelsbruggetje in de vorm van een gedicht. Wanneer iedere leerling een ander stuk lesstof pakt, kunnen ze de gedichten met elkaar delen. Een leuke manier om te leren en misschien schiet het gemiddelde cijfer van de klas volgende les wel omhoog!

2. Lesopening met een gedicht

Begin elke les goed met het voorlezen van een kort gedicht. Het thema van het gedicht kan overlappen met waar de rest van de les over gaat. Of je kunt met het gedicht inhaken op actualiteiten. 

Ook kun je de Poëziekalender van Plint of de Eeuwige Almanak bewaren in de klas. Ook zijn er verschillende websites die elke dag een nieuw gedicht delen. Wijs aan het begin van elke les een leerling aan om het gedicht van de dag voor te lezen. Een andere gedichtenbundel, die niet gebonden is aan een datum, werkt natuurlijk ook.

3. Een gedicht ontleden

Deze tip is vooral zinvol indien je een vak geeft waarin standplaatsgebondenheid (geschiedenis) of begrijpend lezen (de talen) een grote rol speelt. Kies een gedicht dat helemaal met de lesstof van de week te maken heeft en laat de leerlingen dit gedicht individueel of in kleine groepjes ontleden.

Zo zou je bij een taalvak het gedicht kunnen koppelen aan de literaire periode, waarin de dichter leefde en de leerlingen in het gedicht kunnen laten zoeken naar elementen van de schrijfstijl of begrippen die op deze periode wijzen. Bij geschiedenis kun je bijvoorbeeld een gedicht of andere vorm van poëzie nemen uit de periode die jullie behandelen, en deze als bronvraag voorschotelen om leerlingen te leren over bronnenkritiek en/of standplaatsgebondenheid.

4. Een gedicht vertalen of herschrijven

Laat leerlingen een gedicht vertalen. Dit kan letterlijk: bijvoorbeeld een Frans gedicht naar het Nederlands vertalen of een Nederlands gedicht naar het Engels. Maar je kunt leerlingen ook een gedicht laten ‘vertalen’ door het gedicht te laten herschrijven.

Het herschreven gedicht heeft bijvoorbeeld:

  • een nieuwe hoofdpersoon (als het gedicht over een man gaat, laat leerlingen het dan herschrijven alsof het over een vrouw gaat);
  • andere weersomstandigheden (als het gedicht over een zomerse dag gaat, laat leerlingen het dan herschrijven alsof het winter is);
  • een ander beroep (als het gedicht over een bakker gaat, laat leerlingen het dan herschrijven alsof het over een vuilnisman gaat).

Voor het herschrijven zullen de leerlingen zich goed moeten concentreren op de details van het gedicht en de diepere betekenis van het gedicht. Daarnaast is dit een laagdrempelige manier om leerlingen met poëzie te laten werken, zonder dat ze zelf een heel gedicht hoeven te verzinnen.

5. Breng een gedicht tot leven met beeldende kust

Bij een creatief vak als tekenen, handvaardigheid, beeldende vorming, muziek of drama is het misschien niet erg passend om leerlingen op een taalkundige manier aan de slag te laten gaan met een gedicht. Toch kun je ook in deze les aandacht besteden aan poëzie! Kies twee gedichten, lees deze met je leerlingen en laat ze dan een van deze twee gedichten weergeven in een tekening, video, kleibeeldje, liedje of andere creatieve uiting.

Om leerlingen echt op creatief vlak te stimuleren: laat leerlingen focussen op het gevoel dat het gedicht bij hen oproept en laat ze aan de klas uitleggen hoe dit gevoel terugkomt in hun creatieve werk. 

Veel succes en plezier met de poëzielessen!

✍️ Geschreven door Lisanne

School24 inzetten bij jou op school?

Wil je een demonstratie van de leeromgeving, licenties aanvragen of heb je andere vragen? Neem voor meer informatie over School24 contact met ons op. We helpen je graag verder!

+31 6 30 64 52 91

info@onlineslagen.nl