Lesgeven in de buitenlucht: 4 leuke lesideeën

8 mei 2024

Het moment is gekomen: de druilerige herfstdagen zijn (hopelijk) voorbij. De temperatuur is hoger, de zon is beter voelbaar en de gemoedstoestand gaat vooruit: de lente is nu echt begonnen. Maar dat betekent ook plakkerige stoelen, pubers die alleen nog maar naar buiten kunnen kijken en pauzes die korter lijken dan ooit. Het zonnetje lacht, de lucht is blauw. Buiten lesgeven, doe het gauw! Hier 4 ideeën voor lesgeven in de buitenlucht.

Je ziet van achteren 6 jongeren met de armen over elkaars schouders in een park.

Mentorles ‘speeddaten’ in het park of op het schoolplein 🌳

Mentorles is een fijne les voor het uitwisselen van ervaringen rondom leren, je tijd op school bespreken of moeilijkheden delen. Een manier om dit laagdrempelig te doen is door middel van een speeddate:

A – A – A – A – A – A – A

B – B – B – B – B – B – B

Stap 1:

Maak een A-rij en een B-rij met in iedere rij evenveel mensen. 

Stap 2:

De A-rij gaat tegenover de B-rij zitten. Zo heeft iedereen iemand tegenover zich. Met die persoon heb je een speeddate voor de komende 2 minuten. 

Stap 3:

De mentor zet een timer aan van 2 minuten en stelt vlak voordat de tijd ingaat een vraag, zoals:

  • Wat vind jij een fijne manier om te leren?
  • Wat vond je in het begin van het schooljaar lastig, waar je nu beter in bent geworden?
  • Heb je weleens stress over school? Waarom?
  •  

Stap 4:

De 2 minuten zijn voorbij. De B-rij schuift een plekje op. De A-rij kan blijven zitten. Zo heeft iedereen weer een nieuwe gesprekspartner.

💡Tip: deze ‘methode’ kun je gebruiken als manier om met elkaar in gesprek te gaan. Maar je kunt het speeddaten ook gebruiken om kennis met elkaar te delen. Hierbij kunnen de vragen gaan over de lesstof en leerlingen gebruiken de tijd om met elkaar een antwoord te formuleren.

Creatief schrijven ✍️

Tijdens de lessen Nederlands, Engels en filosofie heb ik vaak genoeg een gedicht, verslag of betoog moeten schrijven. En volgens mij werkt het met schrijven, net als met bijna alles in het leven, als volgt: hoe vaker je het doet, hoe beter je wordt (en hoe leuker het wordt). 

Ga met je leerlingen op pad en laat ze gericht drie dingen zoeken of observeren die ze leuk, stom of verbazingwekkend vinden in de buitenlucht. Leuk en stom klinkt kinderlijk, maar het zijn goede en toegankelijke aanwijzingen om mee aan de slag te gaan. 

Laat ze vervolgens die drie dingen met elkaar verbinden in een tekst. Bijvoorbeeld een vrij gedicht over: de bloemen in bloei, het stomme wachten op het stoplicht en het verbazingwekkende gegeven dat veel bankjes in de stad precies zo zijn gemaakt dat er geen daklozen op kunnen overnachten. Op deze manier leren de leerlingen dat schrijven ook over alledaagsheid kan gaan en dat je over van alles kunt schrijven, als je je ogen maar opent.

💡Tip: geef de leerlingen de keuze tussen een aangegeven rijmschema of juist vrij schrijven. De ene leerling schrijft fijner met een duidelijk kader, de ander liever zonder.

Historische wandeling 🏛️

Verbind het lesmateriaal met de stad waarin je bent. Dit kan op aardrijkskundig niveau, met bijvoorbeeld als doel om te leren over hoe de rivieren zijn ontstaan. Maar ook op geschiedkundig niveau, waar de leerlingen leren over wanneer de stad stadsrechten kreeg en hoe het er toen aan toe ging. 

Je kunt leerlingen van tevoren vragen om kort en bondig iets te vertellen over een bepaald gebied of gebouw of je kunt zelf iets vertellen. Een andere, meer humoristische, aanpak is als volgt: jullie staan voor een historisch gebouw of (klein) natuurgebied en twee leerlingen vertellen onvoorbereid wat er hier vroeger gebeurd is. Ze hebben eigenlijk geen idee en mogen dus iets verzinnen. Spoor ze aan om het zo serieus mogelijk te vertellen, als een nieuwslezer of historicus. Hierna gaat de groep factchecken. Samen kijken jullie wat er écht is gebeurd en waarom de stad nu is zoals ‘ie is.

💡Tip: met de kennis van vroeger kunnen twee andere leerlingen vervolgens de toekomst voorspellen. Hoe zal het hier over 20, 50 of 100 jaar zijn?

Detective op het gebied van … 🕵️

Ga als detectives de stad in! Dit kan bij vele vakken, maar voor het voorbeeld gebruik ik aardrijkskunde, met als onderwerp klimaatverandering

Stap 1: introductie

Begin de les op school waarbij de leerlingen worden geïntroduceerd als klimaatdetectives, die aanwijzingen in de buitenlucht moeten vinden voor klimaatverandering. Geef ze een duwtje in de goede richting, door voorbeelden te geven van waar ze op kunnen letten. 

Stap 2: aanwijzingen zoeken

Neem de leerlingen mee op een zoektocht naar de aanwijzingen. Zijn er veranderingen in plantengroei? Hoe is het met de luchtkwaliteit? Verstop een paar raadsels en puzzels, die de leerlingen kunnen oplossen. Spoor de leerlingen aan om bewijsmateriaal vast te leggen, door foto’s te maken en dingen op te schrijven in hun detective-notitieboekjes.

Stap 3: verzamelen

Verzamel op een centrale plek, neem wat kleedjes en wat lekkers mee. 

Geef de antwoorden van de puzzels en deel de ondervindingen. Discusieer samen over het klimaatvraagstuk. 

Stap 4: afsluiting

Geef de leerlingen een klimaatcertificaat, of doe dat bijvoorbeeld in de vorm van een smeltend raketje. 🚀

Buitenles als kans om het leerklimaat te verbeteren

Wat ik zelf jammer vond aan mijn buitenlessen op de middelbare school, was dat het altijd verbonden was aan opdrachten, die we in een bepaalde tijd moesten invullen. Hierdoor was ik meer bezig met de opdrachten op tijd af hebben, dan met goed om me heen kijken. Ik denk dat een buitenles ook een goede manier is om, zonder cijfer of prestatiedruk, te leren. Je hebt dan kans dat een paar leerlingen gaan chillen en een ijsje gaan halen, maar ook dat iedereen op een positieve en enthousiaste manier leert. Wie niet waagt, wie niet wint!

Hopelijk hebben bovenstaande ideeën wat inspiratie gegeven voor een volgende buitenles! Veel plezier!

✍️ Geschreven door Lizzy

School24 inzetten bij jou op school?

Wil je een demonstratie van de leeromgeving, licenties aanvragen of heb je andere vragen? Neem voor meer informatie over School24 contact met ons op. We helpen je graag verder!

+31 6 30 64 52 91

info@onlineslagen.nl