15 verschillen tussen de basisschool en middelbare school

27 mei 2024

Verschillende docenten, meer huiswerk en je spullen bewaren in een kluisje: de middelbare school verschilt behoorlijk van de basisschool. Hopelijk heb je veel zin om naar een nieuwe school te gaan, maar deze verandering kan ook best spannend zijn. Om je voor te bereiden, zetten we de belangrijkste verschillen tussen de middelbare school en de basisschool op een rij. Zo weet je precies wat je kan verwachten van jouw nieuwe avontuur op de middelbare school!

Je ziet een meisje op een fiets kijken naar een jonger meisje naast haar op een step

1. Elk uur een andere vak

Een schooldag op de middelbare school is opgedeeld in meerdere lesuren. In elk lesuur volg je een ander vak, zoals wiskunde, geschiedenis of Nederlands. Als een lesuur voorbij is, gaat er een bel. Als je deze bel hoort moet je je spullen inpakken en loop je naar de volgende les. Je krijgt ook nieuwe vakken, die je niet op de basisschool krijgt, zoals scheikunde en economie.

2. Voor elk vak een andere docent

Op de middelbare school heb je geen meesters en juffen, maar docenten. Je zult je docenten waarschijnlijk aanspreken met meneer of mevrouw, en vervolgens de achternaam. Maar er zijn ook docenten die bij hun voornaam genoemd willen worden. Je docenten zullen je waarschijnlijk bij de eerste les vertellen hoe je ze mag aanspreken.

Voor elk vak krijg je een andere docent. Deze docenten weten veel over het vak dat zij geven. Dit is handig, omdat de vakken op de middelbare school wat moeilijker worden. Jouw docent kan de moeilijke stof uitleggen, omdat die docent gespecialiseerd is in een bepaald vak.

3. Mentor

Hoewel je veel verschillende docenten hebt, heb je wel een docent die je aanspreekpunt is, wanneer je vragen of problemen hebt. Dit is je mentor. Je mentor is een docent die specifiek is aangewezen om jouw klas te helpen. Zo heb je vaak één lesuur per week mentorles, waarin je leert hoe je een planning kan maken of tips krijgt tegen stress. Verder is de mentor een soort persoonlijke coach. Als je even niet lekker in je vel zit of een vraag hebt over hoe je je moet voorbereiden op een toets, dan staat de mentor voor je klaar om je advies te geven.

4. Grotere school

De middelbare school is vaak groter dan de basisschool. Er zijn meer klassen, lokalen en docenten. De grootste middelbare school van Nederland ligt in Gouda en heeft ruim 2900 leerlingen. Zo’n grote school kan in het begin best even schrikken zijn en je zal wat moeite hebben om alle lokalen te vinden. Maar je went er snel aan en voor je het weet, voel je je helemaal thuis.

5. Verder reizen

Er zijn minder middelbare scholen dan basisscholen. Daarom zijn middelbare scholen ook groter. Ook betekent het dat je waarschijnlijk verder moet reizen naar school. De wekker zal ‘s ochtends helaas iets vroeger afgaan, zodat je op tijd op school bent. Maar het reizen heeft ook voordelen! Het kan heel gezellig zijn om samen met vrienden naar school te fietsen.

Hopelijk is het droog als je moet fietsen, want niemand wil natgeregend op school aankomen. Mocht het wel regenen, doe dan lekker een regenpak aan. Het ziet er misschien niet zo charmant uit, maar als je droog aankomt, ben je blij. En wie het laatst lacht, lacht het best!

6. Meer huiswerk

Op de middelbare school krijg je meer huiswerk dan op de basisschool. Dat betekent dat je meer zelfstandig moet werken. Je bent er zelf verantwoordelijk voor dat jouw huiswerk op tijd af is. Vaak krijg je voor elk vak wel huiswerk, maar een groot deel kan je in de les al afmaken als je goed doorwerkt. Je zult een goede planning moeten maken, om te zorgen dat jouw werk op tijd af is.

7. Proefwerken (PW) en schriftelijke overhoringen (s.o.)

Een toets op de basisschool wordt nu een proefwerk (PW) of een schriftelijke overhoring (so) genoemd. Een s.o. is een korte toets over een bepaald deel van de stof, bijvoorbeeld een hoofdstuk. Een proefwerk gaat vaak over het hele hoofdstuk of in sommige gevallen zelfs over meerdere hoofdstukken. Een proefwerk is dus een grotere toets dan een schriftelijke overhoring.

8. Cijfers zijn belangrijker

Op de basisschool zijn cijfers wat minder belangrijk. De toetsen die je maakt op de basisschool zijn er meer om jouw niveau te bepalen. Op de middelbare school ligt er een stuk meer druk op goede cijfers. Je cijfers bepalen uiteindelijk of je overgaat naar het volgende jaar. Een cijfer lager dan een 5,5 is onvoldoende. Als je aan het eind van het jaar voor te veel vakken een onvoldoende staat, dan blijf je zitten of moet je afstromen naar een lager niveau.

9. Magister

Op de basisschool krijg je de cijfers voor een toets vaak direct in de klas. Ook krijg je een aantal keer per jaar een overzicht van jouw cijfers, in de vorm van een rapport. Op de middelbare school worden de cijfers direct geplaatst op Magister. Dat is een website waarop je al jouw cijfers kan zien. Zo weet je dus direct wat jouw cijfer is, zodra deze is ingevoerd. Ook kun je altijd zien hoe je er gemiddeld voor staat en weet je welk cijfer je de volgende keer moet halen om voldoende te blijven staan.

10. Kortere pauzes

Lekker lang buiten spelen op het plein: op de basisschool werd dit al steeds minder, maar op de middelbare school heb je hier (bijna) helemaal geen tijd voor. Je hebt twee korte pauzes, waarin je tijd hebt om jouw snack of lunch te eten. Natuurlijk ook een goed moment om even bij te praten met je vrienden of voor een potje Brawl Stars.

11. Tussenuren

Als je docent op de middelbare school ziek is, kan het zijn dat een les uitvalt en je ineens een tussenuur hebt. Ook kan een tussenuur standaard in je rooster staan. Je hebt dat uur geen les en moet op school wachten op je volgende les. Als je eerste of laatste lesuur van de dag uitvalt, kan je een uur langer in bed blijven liggen of een uur eerder naar huis!

12. Straf bij te laat komen

Op de middelbare school is het je eigen verantwoordelijkheid om op tijd op school te zijn. Als je een keer door je wekker heen slaapt en daardoor te laat op school bent, moet je een briefje halen bij de conciërge voordat je de les in mag. Vaak moet je als straf de volgende dag extra vroeg op school zijn of nablijven.

13. Profielkeuze

Aan het eind van de onderbouw moet je een profielkeuze maken. Je kiest dan welk vakkenpakket bij je past. Er zijn vier profielen: Cultuur & Maatschappij, Economie & Maatschappij, Natuur & Gezondheid, en Natuur & Techniek. In elk profiel zitten een aantal standaard vakken en moet je er ook een aantal zelf kiezen. Zo kies je bijvoorbeeld een bepaalde vorm van wiskunde en maak je een keuze tussen alfa- en bètavakken. Maar dat is zorg voor later. De eerste drie jaar hoef je nog niet te kiezen, op hier en daar misschien een extra keuzevak na.

14. Verschillende klassen

Omdat iedereen een ander vakkenpakket heeft gekozen tijdens de profielkeuze, zit je vanaf de bovenbouw elk uur met een andere klas. Dit kan gezellig zijn, omdat je zo telkens met andere vrienden in de klas zit. Maar je kan soms ook zonder je vrienden in de klas zitten. Je zit met allemaal mensen in de klas die ook gekozen hebben voor een bepaald vak.

15. Allebei net zo leuk

Ondanks dat er veel verschil zit tussen de basisschool en de middelbare school, is het allebei net zo leuk. Er zitten zowel voor- als nadelen aan de middelbare school. Het is daarom aan jou om er een leuke tijd van te maken. Nu je de belangrijkste verschillen weet, kan je je in ieder geval goed voorbereiden op je periode op de middelbare school.

Veel plezier met deze nieuwe schoolfase!

✍️ Geschreven door Lars

5000+ GRATIS samenvattingen met School24

School24 is het alles-in-één digitale leerplatform voor de middelbare school. In de online leeromgeving vind je geanimeerde video’s, samenvattingen en begrippenlijsten, en oefen je met opgaven en flashcards. Zo ben jij het hele jaar door goed voorbereid op de lessen en toetsen! Wist je dat alle samenvattingen gratis zijn?